Projecten

 Is ons onderwijs klaar voor de cybersecurity van de toekomst? Met die centrale vraag kwamen zo’n 75 professionals uit mbo, hbo en universiteiten, beleidsmakers, gemeenten en vertegenwoordigers uit de cybersecuritysector samen in de Dutch Innovation Factory. Niet voor een standaard congres, maar om een fundamentele discussie te voeren over de toekomst van het vakgebied én van het onderwijs dat daarvoor opleidt. Daarom zaten er naast bestuurders, CISO’s en docenten, ook studenten in de zaal: de professionals van morgen, die nu al onderdeel zijn van het gesprek.

Initiatiefnemer Peter Roelofsma, lector Risk Management & Cyber Security bij De Haagse Hogeschool en directeur van het Cyber Security Living Lab (CSyLL), trapte de middag af met een duidelijke ambitie: al deze werelden die elkaar hard nodig hebben maar nog te vaak langs elkaar heen werken, bij elkaar brengen. Onderwijs, overheid, industrie en organisaties in de samenleving. “In ons CSyLL komen deze vier werelden samen,” vertelde hij. “Maar hoe bouw je daar écht een community van? Door elkaar te ontmoeten, van elkaar te leren en door dit gesprek structureel te voeren.” Daarom wil het CSyLL elk kwartaal samenkomen om samen het cybersecuritylandschap te duiden en richting te geven.

Kloof tussen onderwijs en werkveld
De conferentie begon met een vraaggesprek tussen Peter en Farida Chotkan, CISO bij Interstellar. In dit gesprek werd de hoofdvraag direct verdiept: is het onderwijs klaar voor de cybersecurity van de toekomst? Volgens Farida hangt het antwoord af van drie ontwikkelingen die het vakgebied domineren: een onvoorspelbaar dreigingslandschap, een groot tekort aan ervaren professionals en een explosieve toename aan wet- en regelgeving.

Gereed zijn voor de toekomst begint volgens Farida dan ook met wendbaarheid. Onderwijs moet zich net zo snel kunnen aanpassen als de wereld daaromheen. En dat vraagt meer dan alleen theoretische kennis. In de praktijk verwachten organisaties professionals die realistische scenario’s aankunnen, effectief communiceren en begrijpen hoe regelgeving doorwerkt in beleid en uitvoering. Daar zit volgens haar nog een kloof tussen onderwijs en werkveld.

De oplossing ziet Farida in intensievere samenwerking. Studenten vaker en langer laten meedraaien in organisaties, duale vormen van onderwijs bieden en actieve begeleiding vanuit bedrijven. En bovenal: het besef dat leren niet stopt bij een diploma. Ook Leven Lang Ontwikkelen (LLO) is noodzakelijk. Aan de aanwezige studenten gaf ze een helder advies mee: blijf nieuwsgierig. Blijf vragen stellen en praat met mensen buiten je eigen domein. Informatiebeveiliging zit overal in een organisatie, niet alleen bij IT.

Studenten nú al betrekken in de praktijk
Maar studenten waren deze middag niet alleen ontvangers van advies. Ze namen ook zelf actief deel aan de conferentie en stonden zelfs op het podium. Stagiairs van het Cyber Security Living Lab lieten zien hoe zij al tijdens hun opleiding en binnen het CSyLL werken aan actuele vraagstukken en zo bijdragen aan het dichten van de kloof tussen onderwijs en praktijk. Want in het CSyLL werken onderwijs, overheid en industrie al samen aan realistische cases. Daarmee wordt de stap van theorie naar praktijk kleiner en ontstaat een leeromgeving waarin experimenteren en impact maken hand in hand gaan. Studenten zijn op deze manier niet alleen toekomstige professionals, maar nú al onderdeel van het cybersecurity-ecosysteem.

Meer dan techniek alleen
Gedurende het programma werd duidelijk dat cybersecurityonderwijs breder moet kijken dan techniek. Wetgeving verandert in hoog tempo. Europese richtlijnen stellen nieuwe eisen aan organisaties. Digitale weerbaarheid raakt niet alleen IT-afdelingen, maar complete organisaties en burgers. Dat vraagt om onderwijs dat aandacht heeft voor governance, professionele communicatie, ethiek en maatschappelijke bewustwording. Hoe maak je studenten niet alleen technisch vaardig, maar ook strategisch en maatschappelijk bewust? Ook dat was onderdeel van het gesprek tussen onderwijsinstellingen, beleidsmakers en vertegenwoordigers uit het werkveld.

Bouwen aan een blijvende community
Wat deze conferentie vooral zichtbaar maakte, is dat de wil om samen te werken groot is. Niet incidenteel, maar structureel. Door elk kwartaal samen te komen, bouwt het CSyLL aan een community waarin kennis wordt gedeeld, ontwikkelingen worden geduid en gezamenlijke richting wordt bepaald. Het antwoord op de centrale vraag bleef daarmee genuanceerd. Is het onderwijs klaar voor de cybersecurity van de toekomst? Misschien nog niet volledig. Maar de beweging is ingezet, onder andere in het CSyLL. Digitale weerbaarheid begint bij goed onderwijs. En goed onderwijs begint bij een sterke community die samen leert, samen experimenteert en samen verantwoordelijkheid neemt. Precies waar conferenties als deze voor zijn bedoeld.

De volgende conferentie staat gepland op 25 juni en gaat over de toekomst van authenticatie. Het programma volgt nog, maar je kan je wel alvast aanmelden via deze link.