Lezen weer aantrekkelijk maken: "In bed scroll ik op TikTok"
15 juli 2026"Met m'n vrienden online gamen." Of: "In m'n bed scroll ik op TikTok." Toen zes studenten van de opleiding HBO-ICT Innovative Development van De Haagse Hogeschool aan middelbare scholieren vroegen wat zij het liefst in hun vrije tijd doen, volgden de antwoorden elkaar in rap tempo op. Maar één hobby bleef opvallend stil: lezen.
Toch is juist die hobby, die bij deze generatie bijna lijkt uitgestorven, waar Danilo, Jochem, Julian, Marnix, Wouter en Dua zich maandenlang in vastbeten. In opdracht van NBD Biblion onderzochten zij hoe je een generatie die opgroeit met korte video's en eindeloze contentstromen weer enthousiast kunt maken voor boeken. Want hoewel BookTok laat zien dat verhalen jongeren nog altijd weten te raken, ontdekken en beleven zij boeken vandaag de dag op een heel andere manier dan eerdere generaties.
Eerst de doelgroep leren kennen
En om te ontdekken hoe je deze generatie kunt enthousiasmeren voor content die meer aandacht vraagt, begonnen de studenten dit onderzoek niet achter hun laptop, maar in het klaslokaal. Ze bezochten het Erasmus College in Zoetermeer en gingen in gesprek met zo'n 120 middelbare scholieren over hun leesgedrag, hobby's en interesses. Waar lopen zij tegenaan? Wat motiveert hen wel en wat juist niet? De antwoorden vormden het startpunt van de challenge.
En het bleef niet bij één bezoek. Tijdens het project werden verschillende concepten getest op middelbare scholen, zodat leerlingen zelf konden aangeven wat werkte en wat niet. Student Wouter Baars ging daarnaast in gesprek met beleidsmedewerkers van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) om meer inzicht te krijgen in leesonderwijs en examinering. De inzichten uit deze gesprekken, onder andere over de manier waarop leerlingen verbanden leggen, hun mening onderbouwen en examens maken, werden meegenomen in het ontwerp.
Quizzen en minigames in BibliQuiz
Pas nadat de studenten de doelgroep en het probleem goed hadden leren kennen, ontstond het prototype BibliQuiz. Via quizzen, minigames, flashcards en andere opdrachten ontdekken zij personages, thema's, motieven en literaire begrippen uit een boek. Het platform houdt bovendien bij welke onderdelen een leerling al beheerst en waar nog extra oefening nodig is. Ook worden jongeren uitgedaagd om verbanden te leggen én een eigen mening over een boek te vormen en te onderbouwen. Het studententeam benadrukt wel: dit platform is niet bedoeld ter vervanging van het lezen van een boek, maar een interactieve aanvulling waarmee leerlingen zich spelenderwijs voorbereiden op mondelingen en examens.
Ook de doorontwikkeling van BibliQuiz bleef niet binnen de muren van de Dutch Innovation Factory. De eerste prototypes werden getest door zo'n tachtig middelbare scholieren. Hun feedback werd verwerkt in nieuwe versies van het platform, waardoor BibliQuiz stap voor stap verder werd aangescherpt.
Extra motivatie door maatschappelijk vraagstuk
Volgens Mariska Bussing en Jeroen Storm van NBD Biblion zat de grootste kracht van het project vooral in de manier waarop het tot stand kwam. "De studenten hebben sterk gebruikersonderzoek gedaan, waardoor er veel potentie in zit om dit verder door te ontwikkelen en uiteindelijk te implementeren." Ook de samenwerking met scholen en de gesprekken met OCW zorgden volgens hen voor nieuwe inzichten die zij zelf niet zo snel hadden opgedaan.
Ook voor de studenten zelf was de challenge waardevol. "Het werken voor een echte opdrachtgever maakte dit project heel bijzonder," vertelt Wouter Baars. "De communicatie met NBD Biblion verliep heel prettig en het motiveerde extra dat we aan een maatschappelijk vraagstuk werkten. Juist omdat de kans groot is dat BibliQuiz ook echt wordt doorontwikkeld, voelt het alsof ons werk daadwerkelijk verschil kan maken." Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste kracht van challenge based onderwijs. Niet ontwikkelen vóór de doelgroep, maar mét de doelgroep.
Heb jij ook een (maatschappelijk) vraagstuk waar studenten hun tanden in kunnen zetten? Breng jouw challenge in via Match-IT. Mail naar match-it@hhs.nl en we helpen je verder met de mogelijkheden!