Nieuws

Op 23 januari presenteerden studenten en scholieren hun prototypes rondom Smart Kitchen. Vier maanden lang werkten zij aan slimme oplossingen die het dagelijks leven in de keuken makkelijker, veiliger en prettiger maken. Ideeën werden bedacht en getest met één duidelijke ambitie: technologie laten aansluiten op de behoeften van de eindgebruiker.

Voor het eerst vonden de eindpresentaties niet plaats in een aparte setting, maar als onderdeel van de halfjaarlijkse HBO-ICT Expo in de Dutch Innovation Factory. Tussen tientallen andere studentenprojecten kregen de Smart Kitchen-oplossingen een plek in een breder innovatielandschap. Dat zorgde voor extra zichtbaarheid, nieuwe vragen en onverwachte gesprekken. Tussen de stands stonden hbo-, mbo-, vo- én master-studenten letterlijk naast elkaar, wat zorgde voor kruisbestuiving tussen niveaus en disciplines.

Technologie met maatschappelijke impact
Het bestaansrecht van de Smart Kitchen-challenge komt voort uit een concrete hulpvraag uit de praktijk. Koken lijkt vanzelfsprekend, maar is dat niet voor iedereen. Voor mensen met bijvoorbeeld een lichamelijke beperking of ouderen kan de keuken een plek vol obstakels zijn. Vanuit die realiteit bracht opdrachtgever Pronk Ergo deze uitdaging in: hoe kan technologie bijdragen aan een keuken die écht aansluit op de mogelijkheden en wensen van de gebruiker?

Binnen Smart Kitchen staat de cliënt centraal. Eindgebruiker Pieter-Bas was vanaf het begin betrokken en deelde zijn ervaringen, knelpunten en verwachtingen. Dat zorgde voor focus en richting in het ontwerpproces. Smart Kitchen richt zich daarmee niet op abstracte ideeën, maar op oplossingen die technologie concreet en mensgericht inzetten en in het dagelijks leven daadwerkelijk het verschil maken. Daarmee groeit Smart Kitchen uit tot een leeromgeving waarin onderwijs, zorg en technologie samenkomen rond één maatschappelijke opgave.

Van papieren checklist naar AI-assistent
Verschillende studenten werkten vanuit eigen specialisaties mee aan de challenge. Zo werkten HBO-ICT-studenten van De Haagse Hogeschool aan het verbeteren van adviesgesprekken voor aangepaste keukens. In de praktijk werken adviseurs nog met een papieren checklist van zeven pagina’s lang om te achterhalen wat de wensen en behoeften van de klant zijn. Zo’n lange en handmatige checklist is foutgevoelig, tijdrovend en leidt af van het gesprek met de klant.

De studenten ontwikkelden een digitale AI-tool die dit proces volledig ondersteunt. Tijdens het gesprek luistert de tool mee, herkent automatisch antwoorden en koppelt deze aan de juiste vragen in een digitale checklist. De adviseur kan aanvullen en corrigeren, maar hoeft niet meer mee te schrijven. Dat zorgt voor completere en consistentere informatie, minder fouten en vooral: meer aandacht voor de klant. Dit resulteert uiteindelijk in keukens die beter bij de wensen van de klant passen.

Het systeem werd getest tijdens klantgesprekken, waarbij adviseurs actief werden betrokken. De reacties waren enthousiast. “Als we dit kunnen gebruiken, wauw,” klonk het. Ook opdrachtgever en directeur van Pronk Ergo, Ferre Leujes, ziet de waarde direct: “Dit is zo’n oplossing die je vandaag kunt inzetten en die morgen al merkbaar verschil maakt. Het systeem is innovatief, maar vooral praktisch en direct toepasbaar.” Bij een verdere uitrol ziet Pronk Ergo kansen om deze aanpak ook toe te passen op hun andere producten, zoals badkamers en plafondliften.

Mbo- en vo-studenten bouwen mee
Ook studenten technicus engineering & werktuigbouwkunde van mboRijnland leverden een concrete bijdrage om kookgemak mensen met een zorgbehoefte te vergroten. Met behulp van 3D-printing, rails en een slim tegengewicht ontwikkelden zij een keukenkastje dat makkelijker te openen is voor mensen met minder kracht in hun handen en armen. Inspiratie voor deze oplossing deden ze op bij Pronk Ergo, waar dit praktijkprobleem werd uitgelegd tijdens de kick-off van het project.

Vo-leerlingen van het Oranje Nassaucollege werden uitgedaagd om out-of-the-box-ideeën op papier uit te tekenen. Zij bedachten onder meer een railsysteem waarmee zware objecten eenvoudiger te verplaatsen zijn. Daarbij werd bewust gekozen voor duurzame materialen. Ook werd er een AI- en stemgestuurd kastje bedacht waardoor hoge kasten automatisch naar beneden konden bewegen – speciaal voor mensen in een rolstoel.

Onderzoek als versneller: masterstudenten Next Level Engineering
Naast Smart Kitchen presenteerden ook masterstudenten Next Level Engineering hun onderzoek tijdens de expo. Hun onderzoek was geen onderdeel van de Smart Kitchen Challenge, maar hun werk raakt sterk aan dezelfde thematiek. In opdracht van de lector Technologie voor Gezondheidszorg van De Haagse Hogeschool onderzochten zij welke innovaties rondom pannen ouderen helpen veilig en prettig te blijven koken in hun eigen keuken.

De studenten verdiepten zich in gebruiksgemak en veiligheid en ontwikkelden verschillende pannenconcepten. Zoals een pan met wieltjes (om niet te hoeven tillen), een pan met dubbele bodem (om afgieten makkelijker te maken) en een ontwerp waarin sensoren verwerkt kunnen worden (zodat men niet kan vergeten dat een pan staat te koken). De prototypes werden getest bij ouderen en experts, waarbij niet het eindproduct maar vooral de opgedane inzichten centraal stonden.

Tijdens de expo gingen de masterstudenten direct in gesprek met eindgebruiker Pieter-Bas. Zijn feedback was scherp en praktisch, bijvoorbeeld over het ontbreken van remmen bij een verrijdbare pan. Precies deze uitwisseling liet zien hoe waardevol het is om onderzoek, praktijk en eindgebruiker samen te brengen. Het levert inzichten op die direct bijdragen aan betere en realistischer innovaties.

Leren door de cliënt centraal te zetten
Volgens Arianne Riedijk, projectleider van het Experimenteerhuis (organisator van de Smart Kitchen Challenge), is dat precies de kracht van deze aanpak. Studenten starten vanuit de behoefte van de cliënt en werken daar gezamenlijk aan, over onderwijsniveaus en disciplines heen. “Door leerlingen en studenten samen te brengen met zorgprofessionals en eindgebruikers, ontstaat onderwijs dat niet alleen leerzaam is, maar ook betekenisvol. Studenten voelen zich gezien, leren sneller en begrijpen beter waarom hun werk ertoe doet.”

Een doorlopende leerlijn in de Dutch Innovation Factory
Voor studenten betekende de expo meer dan het tonen van een eindresultaat. Ze werkten aan echte vraagstukken, kregen feedback uit de praktijk en legden waardevolle contacten voor hun toekomst. Tegelijkertijd konden mbo- en vo-studenten zien wat er mogelijk is in het vervolg van hun opleiding, geïnspireerd door hbo- en masterstudenten die letterlijk naast hen stonden.

Smart Kitchen laat zien hoe in de Dutch Innovation Factory een doorlopende leerlijn ontstaat, van vo tot mbo, hbo en master. In het Experimenteerhuis komen onderwijs, innovatie en maatschappelijke impact samen. Niet in theorie, maar in de praktijk. Met echte opdrachtgevers, echte gebruikers en oplossingen die ertoe doen.

De challenge wordt georganiseerd vanuit het Experimenteerhuis (opleidingslocatie van mboRijnland en project van CIV Welzijn & Zorg) in samenwerking met CIV Smart Technology, Middin en Pronk Ergo én de onderwijsinstellingen het Oranje Nassau College Clauslaan en Parkdreef en De Haagse Hogeschool.